گفتوگوی روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران با دکتر سیده معصومه سیّدی:
درک ذهن انسان؛ رمزگشایی رفتار و بهبود زیست
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران، در راستای معرفی رشتههای مختلف دانشگاهی و بهویژه رشتههایی که در فعالیتهای آموزشی دانشگاه علوم و فنون مازندران گنجانده شده است، به دانشجویان و علاقهمندان به ادامه تحصیل در دانشگاهها و مراکز آموزشی، فرصتی دست داد تا روابط عمومی دانشگاه با دکتر سیده معصومه سیّدی؛ عضو هیات علمی دانشگاه علوم و فنون مازندران در خصوص آشنایی با رشته تحصیلی روانشناسی، به گفتوگو بپردازد که متن این گفتوگو را در زیر ملاحظه میکنید:
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: لطفاً با نام و نام خانوادگی خود و سوابق تحصیلی کلیدیتان(مقطع، دانشگاه، گرایش) شروع کنید؟
دکتر سیّدی: به نام خداوند مهربان، با درود و احترام، من سیده معصومه سیّدی هستم، دکتری تخصصی روانشناسی، درمانگر و عضو هیات علمی(استادیار) دانشگاه علوم و فنون مازندران. مقطع کارشناسیام را در رشته روانشناسی عمومی و در دانشگاه پیام نور بابل و بعد از آن، کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی و دکتری تخصصیام را در دانشگاه سمنان ادامه دادم.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چگونه مسیر شغلی خود را به سمت فعالیتهای آکادمیک و تدریس در رشته روانشناسی هدایت کردید؟
دکتر سیّدی: در طول دوران تحصیلم، تمرکز اصلی پژوهشهایم روی اضطراب و اختلالات اضطرابی بوده؛ چون به این باور رسیدم که اضطراب، ریشهی خیلی از مشکلات روانشناختی و حتی سختیهای روزمرهی آدمهاست و اگر درست شناخته و درمان بشود، میتواند مسیر زندگی افراد رو تغییر بدهد؛ از طرفی، کمککردن به دیگران همیشه یکی از دغدغههای اصلی زندگی من بوده و روانشناسی برایم مسیری بود که هم با علاقهام همراستا بود و هم این امکان را میداد که بتوانم کنار آدمها باشم و به بهترشدن حالشان کمک کنم. به همین دلیل با علاقه و آگاهی این رشته را انتخاب کردم و امروز خوشحالم که در این مسیر قدم گذاشتم.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: مروری کوتاه بر مهمترین سوابق پژوهشی، مقالات یا پروژههای برجسته خود بفرمایید؟
دکتر سیّدی: سوابق پژوهشی من عمدتاً بر حوزههای اضطراب و درمان روانپویشی متمرکز بوده. یکی از علایق اصلی پژوهشی من، کار با افراد مبتلا به بیانگیزگی و ناامیدیست. بر این اساس، طراحی و ارزیابی مداخلات گروهی روانشناختی برای ارتقای انگیزه و بهبود سازگاری اجتماعی در این جمعیت، در کانون پروژههای مورد علاقهام قرار دارند. از طرفی یکی از پدیدههای قابل توجه معاصر، گرایش بعضی افراد به تعامل با هوش مصنوعی به جای ارتباطات انسانی است. این گرایش اگرچه تا حدی قابل درک میباشد، اما ممکن است در بلندمدت به تضعیف روابط اجتماعی منجر بشود. به همین خاطر، انجام پژوهشهای بینرشتهای در حوزه روانشناسی و هوش مصنوعی جهت بررسی تأثیر این تعاملات بر سلامت روان و مناسبات اجتماعی، حائز اهمیت است. در کلیت، پروژههایی که من به آنها علاقه دارم، پژوهشهایی هستند که روانشناسی را به دغدغههای واقعی انسانهای اطرافمان وصل میکنند و هدفشان بهترکردن حال آدمهاست.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: در حال حاضر، مهمترین چالشها و نوآوریهای روز دنیا در حوزه روانشناسی سلامت، روانشناسی شناختی، یا کاربرد فناوریهای نوین در سنجش و ارزیابی روانشناختی کدامند و دانشگاه علوم و فنون مازندران چگونه در این زمینه نقش ایفا میکند؟
دکتر سیّدی: امروز یکی از مهمترین چالشهای روانشناسی، مخصوصاً در حوزه روانشناسی سلامت و شناختی، این است که آدمها تحت تاثیر فشارهای زندگی مدرن قرار گرفتند؛ استرسهای طولانیمدت، دغدغههای شغلی و خانوادگی و سرعت بالای زندگی باعث شده مسایلی مثل اضطراب، افسردگی و خستگی روانی خیلی بیشتر از گذشته دیده شود؛ به همین دلیل روانشناسی امروز فقط دنبال درمان نیست، بلکه بیشتر روی پیشگیری و بهتر زندگی کردن تمرکز دارد.
در روانشناسی شناختی، توجه اصلی روی این است که ذهن ما چطور فکر میکند؛ اینکه افکارمان چطور شکل میگیرند، چطور بعضی باورهای اشتباه باعث اضطراب و ناراحتی میشوند، و چطور میشود این الگوهای فکری را اصلاح کرد. این بخش از روانشناسی خیلی کاربردی است، چون کمک میکند آدمها یاد بگیرند با ذهن خودشان سالمتر برخورد کنند.
در حوزه سنجش و ارزیابی روانشناختی هم چالش مهم این است که روانشناس فقط به تست و عدد نگاه نکند، بلکه بتواند شرایط زندگی، احساسات و تجربههای واقعی هر فرد را درک نماید. امروزه نگاه روانشناسی انسانیتر شده و تلاش میکند هر آدم را بهعنوان یک موجود منحصربهفرد ببیند، نه صرفاً یک نمره آزمون.
در این مسیر، دانشگاه علوم و فنون مازندران با تأکید روی آموزش اصول پایه روانشناسی، تقویت مهارتهای عملی و پژوهشی و آشنا کردن دانشجوها با مسایل واقعی جامعه، سعی میکند افرادی را تربیت کند که بتوانند وارد دنیای واقعی روانشناسی بشوند و به سلامت روان جامعه کمک کنند.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: به نظر شما، کلیدیترین مهارتی که دانشجویان رشته روانشناسی باید برای موفقیت در بازار کار کسب کنند، چیست؟(مانند مهارتهای مصاحبه بالینی، درک آمار پیشرفته برای پژوهش یا توانایی اجرای تستهای استاندارد).
دکتر سیّدی: به نظر من، کلیدیترین مهارتی که یک دانشجوی روانشناسی برای موفقیت در بازار کار نیاز دارد، قبل از هر چیز خودشناسی و آگاهی فردی است. چون کسی که قرار است حالِ دیگران را بهتر بفهمد و به آنان کمک کند، اول باید خودش را بشناسد، هیجانهایش را مدیریت کند و نقاط قوت و ضعفش را بداند؛ در کنار این، مهارت مصاحبه بالینی اهمیت خیلی زیادی دارد؛ اینکه روانشناس بتواند خوب گوش بدهد، درست سؤال بپرسد و بدون قضاوت، مراجع را درک نماید، این مهارت چیزیاست که روانشناسی را از یک دانش تئوریک به یک کار حرفهای تبدیل میکند. مهارتهایی مثل اجرای تستهای استاندارد یا درک آمار هم مهم هستند، اما زمانی واقعاً اثرگذار میشوند که روی پایهی خودشناسی، ارتباط مؤثر و درک انسانی ساخته شده باشند. به همین دلیل، دانشجویی که روی رشد فردی و مهارتهای ارتباطی خودش کار میکند، معمولاً در بازار کار، موفقتر خواهد بود.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چه پروژههای تحقیقاتی/ عملیاتی جذابی در طول تدریس در این رشته مورد علاقه شما بوده است؟(مثلاً بررسی تأثیر عوامل محیطی بر سلامت روان دانشجویان یا طراحی مداخلههای گروهی برای بهبود سازگاری اجتماعی).
دکتر سیّدی: در مجموع، پروژههایی که من به آنها علاقه دارم، پروژههایی هستند که روانشناسی را به دغدغههای واقعی انسانهای اطرافمان وصل میکنند و هدفشان بهتر کردن حال آدمهاست و همیشه پروژههای تحقیقاتی برایم جذاب بودند که مستقیما به زندگی واقعی آدمها مربوط میشوند. از بررسی تأثیر عوامل محیطی روی سلامت روان افراد گرفته تا اینکه استرسها و روابط اجتماعی چطور میتوانند حال روانی انسانها را بهتر یا بدتر کنند؛ یکی از دغدغههای جدی من، کار روی افرادی است که دچار بیانگیزگی، ناامیدی و احساس پوچی شدند؛ کسانی که گاهی نه فقط به کار یا تحصیل، بلکه حتی به خود زندگی هم بیعلاقه میشوند. به همین دلیل، طراحی و اجرای مداخلات گروهی روانشناختی برای افزایش انگیزه، تقویت عزتنفس و بهبود سازگاری اجتماعی این افراد، از جذابترین پروژههای تحقیقاتی برای من بوده. در کنار این موضوع، پدیدهای که این روزها زیاد با آنها روبهرو میشوم، گرایش بعضی از مراجعان به صحبت کردن با هوش مصنوعی بهجای ارتباط با آدمهای اطرافشان است. این موضوع از یک طرف قابل درک است، اما از طرف دیگر میتواند یک چاقوی دو لبه باشد و در بلندمدت به کاهش روابط انسانی منجر بشود. به همین خاطر، انجام پژوهشهای بینرشتهای بین روانشناسی و هوش مصنوعی برای بررسی اثرات این نوع ارتباطها روی سلامت روان و روابط اجتماعی افراد، برایم خیلی مهم و جذاب است.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چرا دانشگاه علوم و فنون مازندران را برای فعالیتهای آموزشی و تحقیقاتی خود انتخاب کردید؟ این دانشگاه چه ویژگی شاخصی دارد که آن را از سایر دانشگاهها متمایز کرده است؟
دکتر سیّدی: با توجه به شرایط خانوادگی و زندگی شخصیام، برایم خیلی مهم بود دانشگاه محل کارم در شهر خودم و نزدیک محل سکونتم باشد، بعد از آن، با توجه به مزیت و جایگاه بالاتری که دانشگاه علوم و فنون مازندران در زمینه اساتید با تجربه، آموزش و پژوهش نسبت به سایر دانشگاههای غیرانتفاعی داشت، باعث شد این دانشگاه را انتخاب کنم.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: به نظر شما، بارزترین فرصتهایی که دانشجویان این رشته در دانشگاه ما میتوانند کسب کنند(دسترسی به مراکز مشاوره دانشجویی، کارگاههای تخصصی روانسنجی، ارتباط با مراکز توانبخشی منطقه) چیست؟
دکتر سیّدی: اگر بخواهم واقعاً به شما بگویم چرا روانشناسی را در مجموعه ما ادامه بدهید، باید بگویم که اینجا فقط درس خواندن برای مدرک نیست، بلکه تجربهای است که شما را در مسیر رشد شخصی و حرفهای همراهی میکند. تیم روانشناسی ما شامل اساتید با تجربه و دلسوزی هستند که واقعا به فرد فرد دانشجوها اهمیت میدهند و تلاش میکنند علم و عمل را به هم پیوند بدهند؛ از طرف دیگر، ما کارگاههای تخصصی برگزار میکنیم که نه تنها مهارتهای حرفهای شما را افزایش میدهد، بلکه نگاه عمیقتری به روانشناسی و تأثیرش روی انسانها به شما میدهد. شما یاد میگیرید که روانشناسی فقط یک رشته دانشگاهی نیست، بلکه یک ابزار برای درک خودتان و کمک به دیگران است. یکی از نکات مهم دیگر این است که ما نظرها و حتی انتقادهای دانشجوها رو جدی میگیریم و از آنها بهعنوان فرصتی برای رشد و ارتقای فعالیتها استفاده میکنیم چون باور داریم که آموزش واقعی وقتی اتفاق میافتد که دانشجو، بخشی از فرآیند یادگیری و تصمیمگیری باشد و این تعامل، مسیر یادگیری را لذتبخش و پویا میکند. هدف ما این است که وقتی شما از این مجموعه فارغالتحصیل میشوید، فقط یک مدرک در دست نداشته باشید، بلکه روانشناسی را با عمق وجودتان تجربه کرده باشید. یعنی نه تنها دانش علمی و مهارت عملی، بلکه خودشناسی، درک انسانی و آمادگی برای کمک مؤثر به دیگران را کسب کرده باشید و این همان چیزیاست که ما میخواهیم برای هر دانشجو فراهم کنیم: علم، تجربه و حس واقعی تاثیرگذاری روی زندگی دیگران.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چه توصیهای برای دانشآموزانی دارید که میخواهند با انتخاب صحیح، رشته و دانشگاه خود را انتخاب نمایند؟
دکتر سیّدی: توصیه من به دانشآموزان این است که در ابتدا خودتان را بشناسید؛ یعنی علایقتان، استعدادها و ویژگیهای شخصیتیتن را به خوبی درک کنید. وقتی بفهمید چه چیزهایی واقعاً شما را خوشحال و پرانرژی میکند، انتخاب رشته و دانشگاه خیلی راحتتر میشود. دوم، تحقیق و پرسوجو کنید. فقط به اسم دانشگاه یا رتبهها نگاه نکنید؛ سعی کنید درباره فضای آموزشی، فرصتهای عملی، پروژهها، کارگاهها و تیمهای دانشجویی اطلاعات جمع کنید. سوم، به دنبال رشتهای باشید که هم علاقهتان را برآورده کند و هم فرصت رشد واقعی بدهد. یادتان باشد، انتخاب رشته فقط برای مدرک گرفتن نیست؛ انتخاب رشته یعنی وارد شدن به یک مسیر زندگی که هم به رشد شما کمک کند و هم این امکان را بدهد که در آینده برای دیگران اثرگذار باشید. در نهایت، به حس درونیتان گوش بدهید. گاهی مشاورهها و آمارها مفید هستند، اما بهترین راهنمای شما در نهایت، خود شما هستید و علاقهای که با وجودش انگیزه پیدا میکنید.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: سخن پایانی و انگیزه بخش شما برای دانشجویان فعلی رشته روانشناسی چیست؟
دکتر سیّدی: دوست دارم به شما بگویم که مسیر روانشناسی یک مسیر فوقالعاده ارزشمند است؛ هم علمی، هم انسانی و هم فرصتیاست برای اثرگذاری واقعی روی زندگی آدمها. هر روزی که شما مطالعه میکنید مهارت جدید یاد میگیرید و با انسانها کار میکنید، دارید خودتان را رشد میدهید و دیگران را حمایت میکنید. یادتان باشد که هیچ مسیری همیشه راحت نیست، اما سختیها و چالشها، تجربه و مهارت شما را شکل میدهند. هر تمرین، هر پروژه و هر لحظهای که با دانشجوها یا مراجعان کار میکنید، یک قدم به سمت تبدیل شدن به روانشناس توانمند و اثرگذار است. پس همواره کنجکاو و پرانرژی و با علاقه ادامه بدهید. باور داشته باشید که تلاش امروز شما، فردای پرمعنایی برای خودتان و دیگران میسازد.
روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران
