گفتوگوی روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران با دکتر علی طاهری آهنگر:
ساخت و تولید: مهندسی دقت؛ خلق آینده از دل مواد
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران، در راستای معرفی رشتههای مختلف دانشگاهی و بهویژه رشتههایی که در فعالیتهای آموزشی دانشگاه علوم و فنون مازندران گنجانده شده است، به دانشجویان و علاقهمندان به ادامه تحصیل در دانشگاهها و مراکز آموزشی، فرصتی دست داد تا روابط عمومی دانشگاه با دکتر علی طاهری آهنگر؛ عضو هیات علمی دانشگاه علوم و فنون مازندران در خصوص آشنایی با رشته تحصیلی مهندسی مکانیک و انرژی، به گفتوگو بپردازد که متن این گفتوگو را در زیر ملاحظه میکنید:
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: با سلام و ارادت، لطفاً با نام و نام خانوادگی خود و سوابق تحصیلی کلیدیتان(مقطع، دانشگاه، گرایش) شروع کنید؟
دکتر طاهری آهنگر: با سلام. بنده علی طاهری آهنگر عضو هیات علمی گروه مهندسی مکانیک دانشگاه علوم و فنون مازندران، فارغالتحصیل کارشناسی مهندسی مکانیک از دانشگاه تبریز و کارشناسی ارشد از دانشگاه مازندران و دکتری دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل در گرایش ساخت و تولید هستم.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چگونه مسیر شغلی خود را به سمت فعالیتهای آکادمیک و تدریس در رشته مهندسی مکانیک و انرژی هدایت کردید؟
دکتر طاهری آهنگر: بعد از قبولی در مقطع ارشد و به پیشنهاد یکی از اساتید دانشگاه نوشیروانی برای تدریس در دروس کارگاهی از بهمن سال 1380 در دانشگاه علوم و فنون مازندران مشغول شدم. علت اینکه به سمت تدریس و فعالیت آکادمیک کشیده شدم باید بگویم از آنجا که تجربه کار صنعتی هم داشتم، با توجه به اینکه معمولا در شرکتها، یک محصول، برای مدت زمان زیادی، تولید میشود، برای بنده خیلی جذابیت نداشت و اینکه در دانشگاه علوم و فنون مازندران، باید همیشه به روز باشید و بعد از انجام هر پروژه به سراغ پروژه جدید و موضوع جدید میروید، جذب دانشگاه شدم.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: مروری کوتاه بر مهمترین سوابق پژوهشی، مقالات یا پروژههای برجسته خود بفرمایید.
دکتر طاهری آهنگر: علاقه بنده در موضوعات شکلدهی فلزات، مترولوژی و ماشینکاری هست که در این سه موضوع کارهای پژوهشی انجام شده و بهصورت مقالات پژوهشی در مجلات داخلی و بینالمللی به چاپ رسیده است.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: حوزه تخصصی شما در مهندسی ساخت و تولید دقیقاً چیست و این تخصص چه نقشی در پیشبرد فناوریهای نوین صنعتی ایفا میکند؟
دکتر طاهری آهنگر: مهندسی ساخت و تولید یکی از شاخههای کلیدی مهندسی مکانیک است که تمرکز آن بر طراحی، بهینهسازی و پیادهسازی فرآیندهای تولید محصولات صنعتی با کیفیت بالا، هزینه کمتر و بهرهوری بیشتر است. این رشته پلی میان طراحی مهندسی و تولید صنعتی ایجاد میکند و نقش بسیار مهمی در صنعتیسازی ایدهها دارد. بهطور خلاصه، مهندسی ساخت و تولید به این پرسشها پاسخ میدهد:
- یک قطعه یا محصول چگونه ساخته شود؟
- با چه فرآیندی، چه موادی و چه تجهیزاتی؟
- چگونه میتوان دقت، کیفیت، سرعت و اقتصادیبودن تولید را همزمان بهبود داد؟
اما در مورد قسمت دوم سوال شما(نقش مهندسی ساخت و تولید در فناوریهای نوین صنعتی) باید گفت: مهندسان ساخت و تولید در قلب کارخانههای هوشمند قرار دارند و پیادهسازی سیستمهای تولید خودکار اتصال طراحی دیجیتال به تولید واقعی (Digital Twin) را انجام میدهند. در بحث پرینت سهبعدی و ساخت افزایشی نقش کلیدی در طراحی قطعات قابل چاپ (Design for AM)، انتخاب مواد و پارامترهای فرآیند به ویژه در صنایع پزشکی، هوافضا و خودروسازی. در موضوع هوش مصنوعی و دادهمحوری در تولید، این مهندسان؛ از یادگیری ماشین برای کنترل کیفیت هوشمند، پیشبینی خرابی تجهیزات (Predictive Maintenance)، بهینهسازی پارامترهای تولید، استفاده میکنند. با توجه به آلودگی هوا و محیط زیست بحث تولید پایدار و سبز هم مطرح هست که مهندسی ساخت و تولید نقش مهمی در: کاهش مصرف انرژی و مواد، بازیافت و طراحی چرخه عمر محصول، تولید سازگار با محیط زیست، دارد.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: با توجه به پیشرفتهای سریع در اتوماسیون و تولید هوشمند (Industry 4.0)، اساتید این رشته چه مهارتهای کلیدی را برای موفقیت دانشجویان در آینده ضروری میدانند؟
دکتر طاهری آهنگر: موفقیت دانشجویان آینده صرفاً به دانش کلاسیک ماشینکاری یا طراحی محدود نمیشود، بلکه به مجموعهای چندمهارتی، میانرشتهای و کاربردی وابسته است. مهمترین مهارتهای کلیدی که میتوان به آن اشاره کرد عبارتاند از: توانایی تحلیل دادههای تولید را داشته باشند حداقل یک زبان برنامهنویسی مانند Python یا MATLAB را برای تحلیل دادهها بدانند و بحث آشنایی با نرمافزارهای طراحی و تحلیل هم هست مثل CATIA ، SOLID WORK و ABAQUS. در نهایت نحوه استفاده از هوش مصنوعی در تولیدات آینده که میتواند بازوی خوبی برای مهندسان باشد اگر به درستی نحوه استفاده از آن را آموزش ببینند.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: به نظر شما، بارزترین چالش فنی که مهندسان ساخت و تولید امروز با آن مواجه هستند چیست و دانشگاه چگونه دانشجویان را برای حل آن آماده میکند؟
دکتر طاهری آهنگر: پیچیدگی فزاینده سیستمهای تولید(مدیریت و یکپارچهسازی سیستمهای تولید پیچیده، هوشمند و دادهمحور) در کنار نیاز به بهرهوری بالا، کیفیت پایدار و انعطافپذیری سریع این چالش نه یک مساله منفرد، بلکه ترکیبی از چند مساله فنی همزمان است که صنعت مدرن را شکل میدهد و مهندسان آینده ساخت و تولید با آن مواجه هستند. نقش دانشگاه میتواند ایجاد پایه علمی قوی، تفکر تحلیلی، مهارت حل مساله و آمادگی برای فناوریهای نو، دانشگاهی موفق است که مهندس حلکننده مساله تربیت کند، نه صرفاً اپراتور فناوری.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چرا دانشگاه علوم و فنون مازندران را برای فعالیتهای آموزشی و تحقیقاتی خود انتخاب کردید؟ این دانشگاه چه ویژگی شاخصی دارد که آن را از سایر دانشگاهها متمایز کرده است؟
دکتر طاهری آهنگر: در ابتدا خدمت شما عرض کردم که توسط یکی از اساتید دانشگاه نوشیروانی به این دانشگاه معرفی شدم و برای بنده جالب بود که وقتی وارد دانشگاه شدم و ارتباطات علمی دانشگاه با دانشگاهها و اساتید مطرح ایران و دنیا را دیدم، جذب دانشگاه شدم. جهت اطلاع شما و خوانندههای محترم عرض میکنم که در آن سالها، دانشگاه علوم و فنون مازندران با دو دانشگاه از هند و یک دانشگاه از کره جنوبی قرارداد همکاری داشت و تبادل استاد و دانشجو انجام میگرفت. در واقع دانشگاهی پویا و فعال و پیشرو بود و همان نگاه تا امروز نیز ادامه دارد.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: به نظر شما، بارزترین فرصتهایی که دانشجویان این رشته در دانشگاه ما میتوانند کسب کنند (آزمایشگاههای تست مواد، شبیهسازیهای پیشرفته با نرمافزارهایی مانند ANSYS، پروژههای مرتبط با محیط زیست و انرژی منطقه) چیست؟
دکتر طاهری آهنگر: در این دانشگاه اساتید و دانشجویان رشته مهندسی مکانیک بر روی انرژیهای تجدیدپذیر و سازگار با محیط زیست و همچنین مواد جدید و سازگار با محیط زیست که امروزه بهخاطر آلودگیهای زیست محیطی مورد توجه همه مراکز علمی، پژوهشی و دانشگاهی مهم دنیا قرار گرفته، پژوهشها و مطالعات بسیار خوبی انجام دادهاند و از نرمافزارهای شبیهسازی روز دنیا در این زمینهها بهره بردهاند و مقالات خوبی به چاپ رساندهاند. دانشجویان علاقهمند در این زمینهها میتوانند از این فرصتها استفاده کنند.
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چه توصیهای برای دانشآموزانی دارید که میخواهند با انتخاب صحیح، رشته و دانشگاه خود را انتخاب نمایند؟
دکتر طاهری آهنگر: انتخاب نباید صرفاً بر اساس شهرت رشته یا دانشگاه انجام شود. بلکه باید بر اساس علاقه و ماهیت رشته است بهعنوان مثال هر دانشآموزی که که علاقهمند به مکانیزمهای حرکت و ماشین و ساخت آنها باشد، رشته مهندسی مکانیک برای آنها مناسب است و اگر اجازه بفرمایید بنده از مصاحبهای که با آقای دکتر شیرازی داشتید وام بگیرم و همان جمله را عرض کنم که "دانشگاه و رشته، ابزار ساختن آیندهاند؛ نه هدف نهایی. آنچه اهمیت دارد این است که این ابزار تا چه اندازه با مسیر فکری، توانمندیها و چشمانداز فرد همراستا انتخاب شده باشند."
خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: سخن پایانی و انگیزه بخش شما برای دانشجویان فعلی رشته مهندسی مکانیک و انرژی چیست؟
دکتر طاهری آهنگر: با توجه به اینکه گفته میشود با وجود هوش مصنوعی در آینده اغلب رشتهها، با کاهش تقاضا در بازار کار مواجه خواهند شد، باید گفت که در بحث آلودگی هوا و محیط زیست و استفاده از انرژیهای پاک، این مهندسان مکانیک و انرژی هستند که با خلق ایدههای جدید و طرح نو، به عبور از این ابرچالش بشری کمک خواهند کرد و همچنین در حوزههای جدید دیگری مانند روشهای ساخت افزایشی و موارد دیگری که قبلا اشاره شد، همه و همه زمینه فعالیتهای جدیدی است که پیش روی این عزیزان قرار دارد و نوید بازار کار گستردهتری نسبت به قبل را میدهد.
روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران
