جزئیات خبر

گفت‌وگوی روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران با دکتر سیده سمیه نقیبی:

مهندسی پزشکی؛ تلاقی سلامتی و فناوری پیشرفته

      به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران، در راستای معرفی رشته‌های مختلف دانشگاهی و به‌ویژه رشته‌هایی که در فعالیت‌های آموزشی دانشگاه علوم و فنون مازندران گنجانده شده است، به دانشجویان و علاقه‌مندان به ادامه تحصیل در دانشگاه‍‌ها و مراکز آموزشی، فرصتی دست داد تا روابط عمومی دانشگاه با دکتر سیده سمیه نقیبی؛ عضو هیات علمی دانشگاه علوم و فنون مازندران در خصوص آشنایی با رشته تحصیلی مهندسی پزشکی، به گفت‌وگو بپردازد که متن این گفت‌وگو را در زیر ملاحظه می‌کنید:

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: با سلام و ارادت، لطفاً خودتان را معرفی بفرمایید و مسیر پژوهشی خود را شرح دهید(تمرکز بر بیومواد، بیوالکتریک، یا مکاترونیک پزشکی).

دکتر نقیبی: با سلام و احترام، من دکتر سیده سمیه نقیبی، استادیار مهندسی پزشکی در دانشگاه علوم و فنون مازندران هستم. تحصیلات دکتری خود را در رشته مهندسی پزشکی گرایش بیوالکتریک در دانشگاه صنعتی امیرکبیر به پایان رسانده‌ام و مسیر پژوهشی‌ام عمدتاً بر پردازش سیگنال‌ها و تصاویر زیستی، تحلیل داده‌های فیزیولوژیک و مدل‌سازی حرکات انسانی متمرکز است. در دوره دکتری، بر ثبت و تحلیل سیگنال‌های عضلانی (EMG) و داده‌های کینماتیکی تمرکز داشتم و از آن‌ها برای تخمین و پیش‌بینی حرکت اندام فوقانی در فعالیت‌های روزمره بهره بردم. در سال‌های اخیر، حوزه فعالیتم به تحلیل سیگنال‌های مغزی (EEG) و قلبی (ECG)، کاربردهای یادگیری ماشین در سلامت، و توسعه فناوری‌های مهندسی پزشکی در توان‌بخشی و تشخیص هوشمند گسترش یافته است. این پژوهش‌ها نه تنها به درک بهتر عملکرد بدن کمک می‌کنند، بلکه زمینه‌ساز نوآوری‌های عملی در مراقبت‌های بهداشتی هستند.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: مهندسی پزشکی پلی میان فناوری و پزشکی است؛ این رشته چه کارکردی در دنیای امروز دارد؟

دکتر نقیبی: مهندسی پزشکی نقشی حیاتی در ارتقای کیفیت تشخیص، درمان و توان‌بخشی بیماران ایفا می‌کند. این رشته با ادغام دانش مهندسی، علوم زیستی و پزشکی، امکان طراحی تجهیزات پیشرفته پزشکی، توسعه الگوریتم‌های هوشمند تشخیصی و تحلیل داده‌های سلامت را فراهم می‌آورد. در دنیای امروز که پزشکی به سمت شخصی‌سازی درمان‌ها، بهره‌گیری از داده‌های کلان (Big Data)  و فناوری‌های هوشمند حرکت می‌کند، مهندسی پزشکی به عنوان یکی از کلیدی‌ترین ابزارها برای تحقق پزشکی دقیق و مراقبت‌های بهداشتی مبتنی بر هوش مصنوعی عمل می‌کند و به حل چالش‌های جهانی مانند پیری جمعیت و بیماری‌های مزمن کمک شایانی می‌نماید.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: مهم‌ترین دست‌آورد یا تجربه شما در حوزه طراحی یا پژوهش پزشکی چیست؟

دکتر نقیبی: یکی از مهم‌ترین دست‌آوردهای پژوهشی‌ام، توسعه مدل‌های پیشرفته مبتنی بر پردازش سیگنال و یادگیری ماشین برای تخمین آن‌لاین(برخط) حرکت اندام فوقانی با استفاده از حسگرهای زیستی است. این مدل‌ها می‌توانند در سامانه‌های توان‌بخشی، تحریک الکتریکی عملکردی (FES) و رابط‌های مغز-رایانه (BCI) کاربردهای گسترده‌ای داشته باشند و به بهبود کیفیت زندگی افراد دارای ناتوانی‌های حرکتی کمک کنند. علاوه بر این، در زمینه هدایت پروژه‌های پژوهشی، بر پردازش سیگنال‌های زیستی مانند EEG و ECG و نیز تحلیل تصاویر پزشکی با هدف تشخیص زودهنگام و پیش‌بینی بیماری‌ها تمرکز کرده‌ام، که این فعالیت‌ها منجر به انتشار مقالات علمی و همکاری‌های بین‌المللی شده است.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: آیا در حال حاضر، تمرکز این رشته در ایران بیشتر روی مهندسی دستگاه‌ها است یا داده‌های پزشکی(بیوانفورماتیک)؟

دکتر نقیبی: در سال‌های گذشته، تمرکز مهندسی پزشکی در ایران عمدتاً بر طراحی، ساخت و نگهداری تجهیزات پزشکی بوده است، اما در دهه اخیر، با پیشرفت‌های فناوری، شاهد رشد چشمگیر حوزه تحلیل داده‌های پزشکی، بیوانفورماتیک و کاربردهای هوش مصنوعی در سلامت هستیم. با افزایش حجم داده‌های سلامت و نیاز به تصمیم‌گیری‌های هوشمند و مبتنی بر شواهد، تحلیل داده‌های پزشکی، پردازش سیگنال‌ها و تصاویر زیستی نقش محوری در آینده این رشته خواهند داشت و می‌توانند به تحول نظام بهداشت و درمان کشور کمک کنند.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چه تفاوتی میان مهندس پزشکی، پزشک و تکنسین تجهیزات بیمارستانی وجود دارد؟

دکتر نقیبی: پزشک با تمرکز بر دانش بالینی، مسوولیت تشخیص بیماری، تجویز درمان و مدیریت مستقیم مراقبت از بیمار را برعهده دارد. در مقابل، مهندس پزشکی به عنوان پل ارتباطی میان فناوری و پزشکی عمل می‌کند و تجهیزات، الگوریتم‌ها و سامانه‌های پیشرفته‌ای را طراحی و توسعه می‌دهد که به پزشکان در تشخیص دقیق‌تر و درمان مؤثرتر یاری می‌رساند. تکنسین تجهیزات بیمارستانی نیز بیشتر بر جنبه‌های عملی مانند نصب، نگهداری، کالیبراسیون و رفع عیوب تجهیزات تمرکز دارد. این سه نقش مکمل یکدیگر هستند و همکاری نزدیک آن‌ها می‌تواند کیفیت خدمات درمانی را به طور قابل توجهی افزایش دهد و به سمت یک سیستم بهداشت کارآمدتر سوق دهد.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چه توصیه‌ای برای دانشجویانی دارید که این رشته را انتخاب می‌کنند؟(تاکید بر درک اصول بیولوژیک در کنار مهندسی).

دکتر نقیبی: به دانشجویان توصیه می‌کنم علاوه بر تسلط بر مباحث تئوریک مهندسی، بر درک عمیق اصول بیولوژیک و علوم زیستی تأکید کنند، زیرا این دانش، پایه‌ای برای نوآوری در مهندسی پزشکی است. هم‌چنین، کسب مهارت‌های عملی مانند کار با تجهیزات پزشکی، برنامه‌نویسی(مانند Python ) و تحلیل داده از طریق پروژه‌های عملی ضروری است، چرا که این مهارت‌ها تأثیر مستقیمی بر موفقیت در بازار کار و پژوهش دارند. در نهایت، یادگیری هوش مصنوعی و یادگیری ماشین می‌تواند افق‌های شغلی و پژوهشی آن‌ها را به طور چشمگیری گسترش دهد و آن‌ها را برای چالش‌های آینده آماده سازد.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چرا دانشگاه علوم و فنون مازندران را برای فعالیت‌های آموزشی و تحقیقاتی خود انتخاب کردید؟ این دانشگاه چه ویژگی شاخصی دارد که آن را از سایر دانشگاه‌ها متمایز کرده است؟

دکتر نقیبی: دانشگاه علوم و فنون مازندران با محیطی پویا، دانشجو‌محور و برخوردار از ظرفیت‌های بالا برای توسعه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، به دلیل وجود دانشجویان مستعد، فضای مناسب برای پژوهش‌های کاربردی و رویکرد حمایتی از فعالیت‌های علمی، گزینه‌ای ایده‌آل برای فعالیت‌های دانشگاهی من محسوب می‌شود. انتخاب این دانشگاه بر پایه شناخت عمیق از مزیت‌های آن و هم‌خوانی با اهداف حرفه‌ای‌ام صورت گرفته است، که فراتر از جایگاه برتر آن به عنوان یک دانشگاه معتبر غیرانتفاعی، شامل تأکید هم‌زمان بر کیفیت آموزشی بالا و فضای انسانی و حمایت‌گر، تاریخچه درخشان و چشم‌انداز پیشرو است که فرصت‌های بی‌نظیری برای پژوهش‌های کاربردی فراهم می‌کند. هم‌چنین، سطح علمی بالای اعضای هیات علمی گروه مهندسی پزشکی و برق، به عنوان یکی از انگیزه‌های مهم من برای پیوستن به کادر هیات علمی این دانشگاه، نقش کلیدی در این تصمیم داشته است.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: به عنوان آخرین سئوال، چه توصیه‌ای برای دانش‌آموزانی دارید که می‌خواهند با انتخاب صحیح، رشته و دانشگاه خود را انتخاب نمایند؟

دکتر نقیبی: به دانش‌آموزان توصیه می‌کنم انتخاب رشته و دانشگاه را نه تنها بر اساس عنوان رشته یا بازار کار کوتاه‌مدت، بلکه بر پایه علاقه شخصی، توانمندی‌های فردی و چشم‌انداز رشد بلندمدت انجام دهند. شناخت دقیق از محتوای رشته‌ها از طریق گفت‌وگو با اساتید و دانشجویان فعلی، بررسی امکانات پژوهشی و آموزشی دانشگاه‌ها، و ارزیابی رتبه‌بندی‌های معتبر می‌تواند به انتخابی آگاهانه و پایدار منجر شود.

روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران