جزئیات خبر

گفت‌وگوی روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران با دکتر سیدعلی حدیقی:

حسابداری؛ زبان شفافیت و سلامت مالی سازمان

       به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران، در راستای معرفی رشته‌های مختلف دانشگاهی و به‌ویژه رشته‌هایی که در فعالیت‌های آموزشی دانشگاه علوم و فنون مازندران گنجانده شده است، به دانشجویان و علاقه‌مندان به ادامه تحصیل در دانشگاه‍‌ها و مراکز آموزشی، فرصتی دست داد تا روابط عمومی دانشگاه با سیدعلی حدیقی؛ عضو هیات علمی دانشگاه علوم و فنون مازندران در خصوص آشنایی با رشته تحصیلی حسابداری، به گفت‌وگو بپردازد که متن این گفت‌وگو را در زیر ملاحظه می‌کنید:

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: با سلام و ارادت، لطفاً خودتان را معرفی بفرمایید و درباره سوابق علمی و پژوهشی‌تان توضیح دهید؟

دکتر حدیقی: با سلام و احترام؛ دکتر سیدعلی حدیقی هستم. از سال 1368 به استخدام دانشگاه صنعت نفت- دانشکده محمودآباد در آمده و در سمت‌های معاون پژوهشی، معاون آموزشی و عضو گروه مدیریت و حسابداری دانشگاه صنعت نفت تهران فعالیت نموده و تا سال 1397با سمت رییس دانشکده بازنشست شدم. با توجه به همکاری با دانشگاه علوم و فنون مازندران از سال 1373 به عنوان مدرس نیمه وقت و فعالیت‌های اجرایی، و از سال 1403 تا کنون به صورت مدرس تمام وقت و در سمت مدیر گروه حسابداری مشغول به فعالیت می‌باشم.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: حسابداری در ذهن عموم به “دفتر و عدد” خلاصه می‌شود. شما چگونه تعریف دقیق‌تری ارایه می‌کنید؟(مثلاً نقش حسابداری در تصمیم‌گیری استراتژیک).

دکتر حدیقی: قدمت حسابداری در ایران به اولین تمدن‌ها با توجه به شواهد به‌دست آمده از شهر شوش و حفاری‌های تخت جمشید مربوط می‌شود. با ظهور مشروطه و تصویب قانون اساسی، حسابداری و حسابرسی به‌وجود آمد. سپس توسط بانک ملی و شرکت ملی نفت با عملکرد گسترده‌اش، جایگاه خاصی در نظام مالی و اقتصادی پیدا کرد. در سطح کلان نیز شاهد اعتماد سیستم مالی کشور به عملکرد حساب‌رسان و قضاوت نهایی آن‌ها صرفاً در قالب گزارشات حسابرسی با شیوه‌های سنتی بوده است. امروزه با تغییرات سریع محیط پیرامونی باعث شده تا حسابداری به عنوان زبان مشترک تجارت علاوه بر ثبت و ضبط اطلاعات، به تجزیه و تحلیل اطلاعات مالی در سازمان‌ها پرداخته و در تصمیم‌گیری‌های دقیق و به موقع جهت تخصیص منابع به مدیران ارشد مشاوره می‌دهد.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: مهم‌ترین تغییرات در حوزه حسابداری در اثر تحول دیجیتال و هوش مصنوعی چیست؟ (مانند حسابداری ابری یا اتوماسیون ثبت تراکنش‌ها).

دکتر حدیقی: با پیشرفت‌های سریع در حوزه فناوری، هوش مصنوعی توانسته است به عنوان یکی از اصلی‌ترین محرک‌های تغییر در حرفه حسابداری و گزارشگری مالی مطرح شود. این فناوری با خودکارسازی فرآیندهای مالی و کاهش خطاهای انسانی، تحولی اساسی در نقش‌های حسابداران و نحوه انجام فعالیت‌های مالی ایجاد کرده است. هوش مصنوعی با کاهش وظایف تکراری، به حسابداران این امکان را داده است که به تحلیل‌های پیشرفته و مشاوره‌های استراتژیک مالی بپردازند. هم‌چنین، چالش‌هایی مانند مسایل اخلاقی و قانونی در استفاده از هوش مصنوعی وجود دارد، اما این فناوری فرصت‌های نوظهوری را برای بهبود فرآیندهای مالی و ارتقای نقش حسابداران فراهم کرده است. استفاده از هوش مصنوعی در حسابداری باعث تغییرات اساسی در حرفه حسابداری شده و حسابداران نیازمند تطبیق با مهارت‌های جدید هستند. هم‌چنین، سازمان‌ها باید زیرساخت‌های لازم برای پیاده‌سازی این فناوری را فراهم کنند و از آموزش مستمر کارکنان خود غافل نشوند. واقعیت این است که فناوری به طور قطع وظایف حسابداری را دست‌خوش تغییر می‌کند، اما به جای حذف نقش حسابدار، ماهیت کار او را متحول خواهد کرد.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: در دنیای امروز، حسابداران باید تا چه حد با نرم‌افزارها و فناوری‌های جدید آشنا باشند؟ (اشاره به استانداردسازی گزارشگری).

دکتر حدیقی: در دنیای پرشتاب امروزی، بهره گیری از تکنیک‌های نوین حسابداری و ابزارهای پیشرفته نه تنها یک انتخاب بلکه ضرورتی برای موفقیت کسب و کارها به‌شمار می‌رود. استفاده از تکنیک‌های به‌روز و ابزارهای جدید حسابداری می‌تواند به کاهش هزینه‌ها، افزایش دقت، و بهبود بهره‌وری مالی منجر شود. از کسب و کارهای کوچک گرفته تا شرکت‌های بزرگ، همه می‌توانند با استفاده از این روش‌ها به مدیریت مالی بهتری دست یابند و تصمیم‌گیری‌های خود را بر اساس داده‌های دقیق‌تر با استفاده از نرم‌افزارهای زیر انجام دهند:

1. نرم‌افزارهای حسابداری ابزارهای اساسی در مدیریت امور مالی هستند. این نرم‌افزارها امکان انجام کارهایی مانند ثبت تراکنش‌های مالی، تهیه صورت‌های مالی، مدیریت حقوق و دستمزد، و پیگیری هزینه‌ها را فراهم می‌کنند. برخی از نرم‌افزارها مانند QuickBooks و Xero برای کسب‌وکارهای کوچک طراحی شده‌اند، در حالی که ابزارهایی مانند SAP و Oracle Financials بیشتر برای سازمان‌های بزرگ استفاده می‌شوند.

2. رایانش ابری (Cloud Computing): رایانش ابری به حسابداران امکان می‌دهد تا اطلاعات مالی را در یک محیط برخط ذخیره و مدیریت کنند. مزیت اصلی این فناوری دسترسی آسان به داده‌ها از هر مکان و با هر دستگاه متصل به اینترنت است. هم‌چنین، نرم‌افزارهای حسابداری مبتنی بر ابر مانند Zoho Books و FreshBooks امنیت داده‌ها را بهبود می‌بخشند و امکان اشتراک‌گذاری اطلاعات را با تیم‌ها یا مشتریان به صورت لحظه‌ای فراهم می‌کنند.

3. هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشینی (Machine Learning): هوش مصنوعی توانایی انجام تحلیل‌های پیشرفته، پیش‌بینی روندهای مالی، و شناسایی الگوهای غیرمعمول را دارد. به‌عنوان مثال، با استفاده از AI می‌توان تراکنش‌های مشکوک را در زمان واقعی شناسایی و از تقلب جلوگیری کرد. ابزارهایی مانند BlackLine و AppZen نمونه‌هایی از کاربردهای هوش مصنوعی در حسابداری هستند.

4. فناوری بلاک‌چین (Blockchain): بلاک‌چین، یک دفترکل دیجیتال غیرقابل تغییر است که امکان ثبت شفاف و امن تراکنش‌ها را فراهم می‌کند. هم‌چنین، قراردادهای هوشمند مبتنی بر بلاک‌چین می‌توانند فرآیندهای پیچیده مالی، مانند مدیریت زنجیره تأمین یا پرداخت‌های بین‌المللی، را ساده‌تر کنند. این فناوری به‌ویژه در زمینه‌های مالیاتی و گزارشگری قانونی نیز کاربرد دارد.

5. اتوماسیون فرآیندها (RPA - Robotic Process Automation): RPA با استفاده از ربات‌های نرم‌افزاری، وظایف تکراری و زمان‌بر مانند ورود داده‌ها، پردازش فاکتورها، و تهیه گزارش‌ها را خودکار می‌کند. به‌عنوان مثال، این فناوری می‌تواند اسناد مالی را پردازش کرده و اطلاعات را به‌صورت خودکار وارد نرم‌افزار حسابداری کند. این نه‌تنها خطاهای انسانی را کاهش می‌دهد، بلکه زمان لازم برای انجام این کارها را به شدت کاهش می‌دهد.

6. ابزارهای تحلیل داده و هوش تجاری (BI - Business Intelligence): ابزارهایی مانند  Power BI، Tableau، و Quick Sense  به حسابداران امکان می‌دهند تا داده‌های مالی را تحلیل کرده و گزارش‌های تصویری و تعاملی ایجاد کنند. این ابزارها به سازمان‌ها کمک می‌کنند تا روندهای مالی را شناسایی کرده، نقاط ضعف را پیدا کنند و تصمیمات مبتنی بر داده بگیرند.

7. امنیت سایبری (Cybersecurity): با توجه به حجم بالای داده‌های حساس مالی، امنیت سایبری اهمیت زیادی دارد. فناوری‌هایی مانند رمزنگاری داده‌ها، احراز هویت دو مرحله‌ای، و نرم‌افزارهای ضد بدافزار به حسابداران کمک می‌کنند تا از اطلاعات مشتریان و سازمان‌ها در برابر تهدیدهای سایبری محافظت کنند. ابزارهایی مانند McAfee، Norton، و FireEye نمونه‌هایی از فناوری‌های امنیت سایبری هستند که در حسابداری به کار می‌روند.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: به نظر شما اخلاق در حسابداری چه جایگاهی دارد؟(نقش حسابرسان در حفظ شفافیت اقتصادی).

دکتر حدیقی: با گسترش استفاده از هوش مصنوعی، مسایل مربوط به حریم خصوصی و امنیت داده‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. حسابداران نیاز دارند که از این اصول آگاه باشند و بتوانند به شکل اخلاقی با داده‌ها کار کنند. هم‌چنین آشناشدن با آخرین فناوری‌ها در زمینه امنیت داده‌ها و جلوگیری از افشای اطلاعات مالی جزء اساسی‌ترین وظایف حسابداران به‌شمار می‌رود.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چه توصیه‌ای برای دانشجویانی دارید که می‌خواهند وارد بخش مالی شرکت‌ها شوند؟ (تاکید بر دانش مالیاتی و بین‌المللی).

دکتر حدیقی: تمامی بنگاه‌های کوچک و بزرگ برای تصمیم‌گیری‌های آگاهانه، نیازمند گزارش‌ها و تحلیل‌های مالی دقیق هستند. از شرکت‌های نوپا تا نهادهای دولتی، هیچ کسب‌وکاری بدون نظام حسابداری منظم نمی‌تواند موفق شود. این امر اهمیت پایدار حرفه حسابداری را نشان می‌دهد که با وجود تغییرات گسترده در فناوری و محیط کسب‌وکار، هم‌چنان یکی از ارکان اصلی هر سازمان باقی مانده است. تحلیل‌ها حاکی از آن است که به‌رغم توسعه اتوماسیون و هوش مصنوعی، نیاز به حسابداران توانمند همواره وجود خواهد داشت و در آینده، حسابداران بیشتر به عنوان مشاور مالی، تحلیل‌گر داده و متخصص فناوری ایفای نقش می‌کنند تا صرفاً ثبت‌ و ضبط‌کننده اعداد باشند.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: چرا دانشگاه علوم و فنون مازندران را برای فعالیت‌های آموزشی و تحقیقاتی خود انتخاب کردید؟ این دانشگاه چه ویژگی شاخصی دارد که آن را از سایر دانشگاه‌ها متمایز کرده است؟

دکتر حدیقی: دانشگاه علوم و فنون مازندران، به عنوان اولین دانشگاه غیرانتفاعی و یکی از موسسات برجسته آموزش عالی در ایران، با رسالت پرورش نیروی انسانی کارآمد و تمرکز بر توسعه و ارایه آموزش، پژوهش، و خدمات به جامعه، به عنوان نماینده اصیل فرهنگ و علم مازندران در حوزه‌های مختلف علوم و فنون می‌باشد. این دانشگاه با توجه به توانمندی‌های خود در حوزه پژوهش، به تولید دانش برتر و ارزشمند برای پیشرفت جامعه و صنعت ملی پرداخته و توانسته است با تربیت دانش‌آموختگان موفق و ارایه پژوهش‌های ارزشمند در سطح ملی و بین‌المللی، جایگاه ممتازی در بین دانشگاه‌های کشور کسب کند.

خبرنگار روابط عمومی دانشگاه: به عنوان آخرین سئوال؛ چه توصیه‌ای برای دانش‌آموزانی دارید که می‌خواهند با انتخاب صحیح، رشته و دانشگاه خود را انتخاب نمایند؟

دکتر حدیقی: از آنجا که رشته حسابداری دانشی است که در تمامی سطوح کسب و کار جامعه کاربرد دارد، آموزش دانشجویان حسابداری با اهمیت و مورد نیاز بوده و بخش مهمی از اصلاحات اقتصادی و اجتماعی در جامعه محسوب می‌شود. بر این اساس، دانشگاه‌های کشور در رشته حسابداری، نیازمند شدید به آموزش این رشته هستند و ضروری است برای هم‌سویی با پیشرفت‌های جهانی و سند چشم‌انداز توسعه کشور با مدنظر قرار دادن سیاست‌های کلان اقتصادی و برنامه‌های توسعه‌ای، برای این حوزه برنامه‌ریزی ویژه‌ای جهت متقاضیان تحصیل در این رشته را داشته باشند.

روابط عمومی دانشگاه علوم و فنون مازندران